Phở bát đá là gì và tại sao lại trở thành cơn sốt ẩm thực?

Phở bát đá không chỉ đơn thuần là một món ăn, mà là một trải nghiệm ẩm thực độc đáo kết hợp giữa hương vị truyền thống và phong cách thưởng thức hiện đại.

Khác với phở thông thường được phục vụ sẵn trong bát sứ, phở bát đá sử dụng một chiếc bát làm từ đá tự nhiên, được nung nóng đến nhiệt độ khoảng 200°C – 300°C trước khi mang ra bàn cho thực khách.

Điểm đặc biệt của món ăn này chính là nước dùng sôi sùng sục ngay tại bàn, cho phép người ăn tự tay chần thịt bò, bánh phở và các loại rau gia vị theo ý thích.

Sự nóng hổi kéo dài từ miếng đầu tiên cho đến giọt nước cuối cùng chính là lý do khiến phở bát đá chinh phục được những thực khách khó tính nhất, tạo nên một làn sóng tìm kiếm mạnh mẽ trên các bản đồ ẩm thực khắp Việt Nam.

Nguồn gốc và sự phát triển của xu hướng phở bát đá

Dù phở là món ăn quốc hồn quốc túy của Việt Nam với lịch sử hàng trăm năm, nhưng hình thức phở bát đá lại là một sự sáng tạo đầy thú vị của những năm gần đây.

Ý tưởng này xuất phát từ mong muốn giữ cho bát phở luôn nóng sốt trong suốt bữa ăn, đặc biệt là trong tiết trời se lạnh của miền Bắc.

Các nghệ nhân ẩm thực đã khéo léo vận dụng khả năng giữ nhiệt tuyệt vời của đá tự nhiên để thay thế cho bát sứ truyền thống.

Từ những quán phở nhỏ tại Hà Nội, trào lưu này nhanh chóng lan rộng ra khắp các tỉnh thành như TP.HCM, Đà Nẵng, trở thành một biểu tượng của sự sang trọng và tỉ mỉ trong cách chế biến phở, giúp nâng tầm giá trị của món ăn bình dân lên một đẳng cấp mới.

Cấu tạo đặc biệt của một set phở bát đá đầy đủ

Một set phở bát đá đúng chuẩn thường bao gồm nhiều thành phần được trình bày bắt mắt và riêng biệt. Trọng tâm là bát đá chứa nước dùng sôi sùng sục, bốc khói nghi ngút với mùi thơm đặc trưng của quế, hồi và thảo quả.

Đi kèm là một đĩa bánh phở tươi trắng ngần, một đĩa thịt bò (thường là bò tái, nạm, gầu hoặc bắp bò hoa) được thái lát mỏng tang, và không thể thiếu khay rau sống tươi ngon cùng các loại gia vị như chanh, ớt, dấm tỏi.

Việc tách rời các nguyên liệu không chỉ giúp thực khách cảm nhận được độ tươi ngon của từng thành phần mà còn tạo ra sự tương tác thú vị, khi chính người ăn trở thành “đầu bếp” cuối cùng hoàn thiện bát phở của mình ngay tại bàn.

Bí quyết tạo nên nước dùng phở bát đá đậm đà khó cưỡng

Linh hồn của phở bát đá nằm chính ở phần nước dùng – thứ nước được ninh từ xương ống bò trong suốt 12 đến 24 giờ đồng hồ.

Để có được bát nước dùng trong trẻo nhưng vẫn đậm đà, người đầu bếp phải liên tục hớt bọt và căn chỉnh lửa một cách cực kỳ cẩn thận.

Sự khác biệt của nước dùng phở bát đá so với phở truyền thống là độ đậm đặc và nhiệt độ. Do bát đá giữ nhiệt rất lâu, nước dùng cần được nêm nếm sao cho khi đun nóng liên tục vẫn giữ được vị thanh ngọt tự nhiên của xương bò mà không bị mặn sắc.

Hương vị từ các loại thảo mộc tự nhiên hòa quyện cùng vị ngọt tủy xương tạo nên một sức hút mãnh liệt, khiến bất cứ ai lần đầu nếm thử cũng phải trầm trồ khen ngợi.

Cách thưởng thức phở bát đá chuẩn vị của người sành ăn

Để tận hưởng trọn vẹn tinh túy của phở bát đá, bạn cần biết cách thưởng thức đúng trình tự để đảm bảo các nguyên liệu chín tới và giữ được hương vị tốt nhất.

Đầu tiên, khi bát nước dùng sôi sùng sục được bưng ra, bạn nên cho phần thịt bò vào trước để thịt chín tái, giữ được độ mềm và ngọt.

Tiếp theo, hãy cho bánh phở vào và dùng đũa đảo nhẹ để bánh phở tơi ra và thấm đẫm nước dùng. Cuối cùng, thêm các loại rau thơm, hành lá và một chút gia vị tùy theo khẩu vị cá nhân.

Việc ăn đến đâu cho đến đó giúp món ăn luôn nóng hổi, thịt bò không bị dai và bánh phở không bị bở, tạo nên một cảm giác sảng khoái và ấm áp lan tỏa khắp cơ thể.

Tại sao phở bát đá giữ nhiệt lâu hơn phở thông thường?

Lý do chính khiến phở bát đá trở nên đặc biệt chính là nhờ vào đặc tính vật lý của đá tự nhiên. Đá có khả năng tích trữ nhiệt lượng cực lớn và tỏa nhiệt đều đặn trong thời gian dài.

Trong khi bát sứ truyền thống sẽ hạ nhiệt nhanh chóng sau 5-10 phút, bát đá đã qua xử lý nhiệt có thể duy trì nhiệt độ sôi trong suốt cả bữa ăn.

Điều này không chỉ giúp món ăn ngon hơn mà còn mang lại lợi ích về sức khỏe, vì thức ăn nóng giúp kích thích vị giác và hỗ trợ hệ tiêu hóa hoạt động tốt hơn.

Đây chính là “điểm chạm” công nghệ trong ẩm thực, giúp giải quyết triệt để vấn đề phở bị nguội – nỗi ám ảnh của những người yêu thích hương vị phở nóng hổi.

Sự khác biệt giữa phở bát đá và phở truyền thống

Nhiều người thường thắc mắc liệu phở bát đá có thực sự khác biệt hay chỉ là hình thức “làm màu”.

Thực tế, sự khác biệt nằm ở trải nghiệm đa giác quan: thị giác với hình ảnh nước sôi sùng sục, khứu giác với mùi hương bốc lên mạnh mẽ do nhiệt độ cao, và vị giác với những miếng thịt vừa chín tới.

Phở truyền thống mang lại sự tiện lợi, nhanh chóng và quen thuộc, trong khi phở bát đá hướng tới sự hưởng thụ thong thả, chậm rãi.

Ngoài ra, việc tự tay chần thịt giúp thực khách kiểm soát được độ chín theo ý muốn, điều mà phở truyền thống (thường do đầu bếp quyết định) không thể đáp ứng linh hoạt bằng.

Tham khảo thêm: Phở bát đá 37: Nơi gìn giữ và phát huy tinh hoa phở di sản Việt Nam

Những lưu ý an toàn khi ăn phở bát đá tại nhà hàng

Dù ngon miệng và hấp dẫn, nhưng việc thưởng thức phở bát đá cũng đòi hỏi sự cẩn thận nhất định do nhiệt độ của bát đá rất cao.

Thực khách tuyệt đối không được chạm tay trực tiếp vào thành bát đá để tránh bị bỏng nặng; thông thường, các nhà hàng sẽ đặt bát đá trên một tấm gỗ cách nhiệt.

Ngoài ra, khi cho các nguyên liệu vào bát, hãy thực hiện nhẹ nhàng để tránh nước dùng nóng bắn ra ngoài.

Đối với những gia đình có trẻ nhỏ đi cùng, việc quan sát và hướng dẫn trẻ khi ăn phở bát đá là cực kỳ quan trọng để đảm bảo bữa ăn vừa ngon miệng vừa an toàn tuyệt đối.

Phở bát đá – Món quà ẩm thực dành cho du khách quốc tế

Đối với du khách nước ngoài, phở bát đá là một phiên bản “nâng cấp” đầy ấn tượng của món phở Việt Nam vốn đã nổi tiếng toàn cầu.

Sự kết hợp giữa văn hóa ăn uống truyền thống và cách trình bày hiện đại, sang trọng giúp phở bát đá dễ dàng xuất hiện trong thực đơn của các khách sạn 5 sao hay các nhà hàng cao cấp.

Du khách không chỉ được ăn ngon mà còn được trải nghiệm một phần văn hóa tinh tế của người Việt qua cách chăm chút cho từng bát đá, từng đĩa rau sống.

Đây chính là cách tuyệt vời để quảng bá hình ảnh ẩm thực Việt Nam năng động, sáng tạo và luôn không ngừng đổi mới trong mắt bạn bè quốc tế.

HỆ THỐNG THẨM PHỞ BÁT ĐÁ 37

80B Trần Phú, Ba Đình, Hà Nội